X
تبلیغات
گروه اول ابتدایی شهرستان شاهرود - ویژگیهای معلمان موفق

گروه اول ابتدایی شهرستان شاهرود

ویژگیهای معلمان موفق

ویژگیهای معلمان موفق

روانشناسان تربیتی ،همانگونه که ویژگیهایی برای دانش آموزان مدارس یاد آور شده اند ،برای معلمان موفق نیز شرایطی تعیین کرده اند.

این شرایط ،درپیشرفت تحصیلی شاگردان تا ثیر مستقیم دارد ویکی از عوامل تعیین کننده ی موفقیت مدارس در پیشبرد اهداف تربیت

وآموزشی محسوب می شود.

برخی تصور کرده اند که شرایط لازم برای معلمان خوب اموری فطری و ذاتی است و تربیت بر آنها بی تاثیر است،در حالی که اگر

چنین نظریه ای درست باشد دیگر سازمانهای تربیت معلم معنایی نخواهند داشت.تجربه نشان داده است که معلمان خوب ،متوسط و

ضعیف،با گذراندن یک دوره آموزشی پربار،کارآیی بیشتری پیدا کرده اند.

اما آنچه در پی آنیم،شناخت چنین ویژگیهاوشرایطی است که لازم است هر معلم ،صاحب صلاحیت واجد آن باشد.در گذشته فرض

می شد هر گاه فردی در یک زمینه ،دانش وتخصص لازم را داشته باشد،می تواند آموزش آن موضوع را نیز به عهده بگیرد.اما

امروزه ،وظیفه ی آموزگاران به کسب دانش برای تدریس مواد برنامه ی آموزشی ختم نمی شود؛بلکه علاوه بر آن،باید در زمینه ی

روش کار معلمی آموزش ببینند تا از این راه،ارتباط میان معلم ودانش آموز آسان شودوفراگیری دانش ومهارتها برای دانش آموزان

ممکن گردد.

اما در این مقاله،با هدف روشن کردن این قبیل ویژگیها وصلاحیتها،به مدد پژوهشهای قدیم وجدید،چارچوبی در زمینه ی ملاکهای

شایستگی معلم ارائه خواهیم داد.با این امیدکه:

به آموزگاران الگویی از کار یک معلم کار آزموده وشایسته ارائه داده باشیم تا بااستفاده از این الگو،در کار خود موفق تر باشند وبه  

آن علاقه مند گردند

برای مراکز تعلیم وتربیت معلم،هدف تربیتی واضحی طرح کرده وارئه داده باشیم تا بتواننداین خصوصیات را در معلمان پرورش دهند.

مسوولان آموزش وپرورش بر اساس این معیارها ،در زمینه ی انتخاب واستخدام معلم،قدرت انتخاب بیشتر وبهتری داشته باشند.

در نهایت،با به کار گیری این توصیه ها،بیش از هر کس ،دانش آموزان از وجود معلمان اصلح بهره ببرندوبدین ترتیب،نه تنها

پیشرفت تحصیلی،بلکه پرورش ورشد شخصیت ایشان نیز تضمین گردد.

معلمان موفق،از دیدگاه تحقیقات تربیتی

در سال1973،(سیرس)به دنبال تحقیقی در زمینه ی(چگونگی تاثیرویژگیهای معلم برپیشرفت تحصیلی دانش آموزان)نتایج کار خود

را به این نحو گزارش داد:

1-پیشرفت دانش آموزان وقتی افزایش می یابدکه ارتباطهای خصوصی معلم با دانش آموز،بیشتر در زمینه کار وفعالیتهای مدرسه باشد.

2-پیشرفت دانش اموزان وقتی افزایش می یابد که معلمان در اغلب موارد،در جریان آموزش،دقت ومواظبت خویش را به صورت انفرادی متمرکز کنند ونه به صورت کلی یا گروهی.

3-پیشرفت دانش آموزان وقتی کاهش خواهد یافت که معلم اغلب با کل دانش آموزان به منظور آموزش اطلاعات درباره ی موضوعات گوناگون ارتباط برقرار کند.

در سال1974(دونکین وبیدل)در همین زمینه تحقیقی انجام دادند وبه این نتیجه رسیدند که وجود ویژگیهای مهم زیر درمعلمان ،مهمتراست:

1-در حال وهوای کلاس بودن:به آن معنا که معلم باید درحین اداره ی کلاس،ازجو کلاس خودآگاهی داشته باشد.

2-حفظ مداومت در تدریس:معلمان شایسته در حین تدریس ،به رفع موانع می پردازندوبه دلایل گوناگون،تدریس خود را قطع نمی کنند.

3-معلمان برجسته،همزمان با تدریس ،به رفتارهای دانش آموزان نیز توجه کافی دارند.

4-وباطرح موضاعات گوناگون وسوالهای جالب،دانش آموزان را هشیاروفعال وسرزنده نگه می دارند.

در سال 1975(برلیندوریست)نیز معلمان کلاسها ی دوم تا پنجم رادر زمینه ی آموزش ریاضی وخواندن،مورد مطالعه قرار دادندو

چند رفتارآموزشی را،که با پیشرفت یادگیری همبستگی داشت،گزارش کردند.نتایج پژوهش آنان،رفتار معلم رادر دو دسته ی رفتاری مثبت ومنفی،از هم متمایزوتقسیم بندی می کرد که عبارت بود از:

1-رفتارهای مثبت شامل:مقبولیت به معنای واکنش مناسب نسبت به احساسات ونگرش دانش آموزان،توجه ودقت نسبت به اعمال دانش آموزان،رابطه ی حسنه ی دو جانبه بین معلم وشاگرد،ثبات در گفتار وعمل،احاطه وتسلط معلم بر مطلب،خوشبینی نسبت به دانش آموز واظهار آن،پیشبرد امر تدریس بر اساس تفاوتهای فردی موجود(بین دانش آموزان)رضایت شغلی وعلاقه به کار خویش،تشویق دانش آموزان برای پذیرش مسوولیت در کلاس،نظارت وکنترل مداوم بر روند یادگیری دانش آموزان و هماهنگ کردن تدریس خود با پیشرفت دانش آموزان،سازماندهی وساختار بندی مطلب از طریق مرور کردن مطالب،ارئه رئوس مطالب،دادن توضیحات عینی،خلاصه کردن،جمعبندی و....

2-رفتارهای منفی شامل:منقطع بودن تدریس (از این شاخ به آن شاخ پریدن در تدریس یا در حین تدریس به رفتار انضباطی پرداختن و بعکس)،تحقیر وانتقادوسرزنش شاگردان در حضور یکدیگر،اتلاف وقت ووقت کشی ،به کارگیری عبارتهای غیر منطقی وجمله های نامربوط وگنگ.

در زمینه ی این موارد ،دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد،تحقیقاتی درایران انجام داده اند که نتایج آنها راهنمای مفیدی برای آموزگاران گرامی خواهدبود.

ضیاء میثاقیان اردکانی،(1358)رساله ای تحت عنوان (تحقیقی درباره ی خصوصیات معلم خوب از نظر دانش آموزان دبستانها

ودبیرستانهای شیراز و معلمان آنها)به رشته ی تحریر در آورد.پژوهشگر برای شناسایی ویژگیهای معلمان اصلح،به نگرش سنجی

در بین معلمان و دانش آموزان پرداخته و یافته های خود را بر اساس 4موضوع (خصوصیات شخصی معلمان،نحوه ی آموزش

ایشان،طرز برخورد با دانش آموزان ونحوه نگرش به سایرین)به این نحوطبقه بندی کرده است.

1-خصوصیات شخصی معلمان خوب:معلمان موثروکارا،ازنظر خصوصیات شخصی،دارای ذوق بذله گویی هستند،عدالت وانصاف را رعایت می کنند،بیش از آن که مستبد باشند،دموکرات هستند وقادرند با دانش آموزان ،چه به صورت دسته جمعی ،رابطه ی نزدیکی برقرارکنند.کلاس  آنانزنده وفعال است ودر مقابل تحولات قابلیت انعطاف دارند.

در همین زمینه برخی دیگراز محققان طرح کرده اند:(اگر معلمان گرم وانعطاف پذیر باشند،دانش آموزان هم احساساتشان را بیشتر بیان می کنندوبراحتی در بحثهای کلاس شرکت می جویند واحساس استقلال می کنند.)(ماسن ودیگران؛ترجمه ی مهشید یاسایی،1372)در مقابل ،معلمان ضعیف و نامقبول،در مقابل اندک چیزی عصبانی می شوند،در گفتار خود از جمله های تحقیر آمیزاستفاده می کنند،سلامت نفس ندارند ،به استبداد تمایل دارندودر مقابل نیازهای دانش آموزان ،از خود عکس العمل نشان نمی دهند.به استبداد این گونه معلمان از نقطه نظر روانشناختی احتمالا برای پوشاندن نکات ضعف شخصیتی خود آنهاست.

2-نحوه ی آموزش وطرز برخورد معلمان خوب:نتایج تحقیقات نشان می دهد که معلمان موثر وکارا،در زمینه ی رفتار در کلاس وبرخورد با دانش آموزان وروش تدریس ،این رفتارها را دارند:در سوال کردن از دانش آموزان وبه فکر واداشتن آنان تبحر دارند،در رشته ی خود و رشته های مربوط به آن دانش کافی دارند،قادرند امتحانات را به نحو صحیح برگزار کنند،در امر یادگیری به دانش آموزان کمک می کنند،با حرکات سرو لبخندگفته های به جای دانش آموزان را تأیید می کنند،در امر تدریس از روش مکالمه ی غیر رسمی استفاده می کنند،قابلیت انعطاف بیشتری دارند،توانایی آن را دارند که دنیا را از دریچه ی چشم دانش آموزان ببینندو مایلند روشهای جدید را امتحان کنند.

3-نگرش معلمان خوب نسبت به خویشتن:خود را افرادی لایق احساس می کنندو در مقابله با مشکلات توانا هستند.به جای بیگانگی با مردم ،منزوی بودن،دور ماندن و کنار کشیدن از آنها با آنان می جوشند وهمکاری دارند.خود را قابل اعتماد واتکای دیگران حس می کنندو می پندارند قدرت آن را دارند تا با وقایع و اتفاقات،به نحو صحیح روبه رو شوند واز خود واکنش مناسب نشان دهند.از نظر شخصیت خود را افرادی خواستنی،جذاب و مورد نیاز دیگران می دانند.خود را افرادی شایسته وبا ارزش ،مثمرثمر،با شخصیت ومتوازن به حساب می آورند.در مجموع این معلمان تصویر مثبتی از خود در ذهن دارند.

4-نگرش معلمان خوب نسبت به سایرین:تحقیقات نشان داده است که معلمان خوب عموماً نگرش مثبتی به سایرین دارند.معلمان خوب معمولا سایرمردم را افرادی منتقد و مهاجم نمی بینند؛بلکه آنان را با محبت ولایق  می دانند که قادرند از حقوق خود به نحو صحیح استفاده کنند.در مورد کلاسهایی که با روش دموکراتیک اداره می شود ،نظر مساعدتری دارند.قادرند دنیارا از دریچه ی چشم سایرین ببینند.به دانش آموزان ،به صورت افرادی غیر فعال نمی نگرند؛بلکه آنان را افرادی مستقل می دانند که چنانچه مورد احترام و اعتماد واقع شوند،قادرخواهند بود کارهای خود را به طورمستقل انجام دهند.

پژوهشگر علاوه بر بیان موارد قبل به ذکر ویژگیهای معلمان خوب از دیدگاه دانش آموزان ومعلمان مدارس شیراز پرداخته است.این ویژگیها به ترتیب اهمییت در جدول(1)ذکر شده است.

   

ویژگیهای معلم خوب

از نظر معلمان

از نظر دانش آموزان

1-علاقه به تدریس

2- احترام گذاشتن به افکار وعقاید دانش آموزان

                                3- مهربانی با دانش آموز

4- تشویق به کاروتفکروتحقیق

5- تفاوت نگذاشتن بین شاگردان

6- مطالعه ی مستمر

7- توضیح وتفهیم درس

8- بردباری وحوصله

9- سختگیرنبودن ودر عین حال اجازه سوء استفاده ندادن

10- کاربرد اصول روانشناسی ویادگیری در کلاس

11- جدی بودن واهمییت دادن به نظم کلاس

12- صمیمی وخودمانی شدن

13- تشویق کارهای خوب دانش آموزان

14- کاربرد روشهای متفاوت تدریس

15- در آوردن کلاس از یکنواختی

16- دادن آزادی عمل به دانش آموزان

17- رعایت ادب و نزاکت در کلام

18- کمک به کارهای دانش آموزان

19- وضع مناسب ظاهرولباس

20-شادی وبذله گویی

1-توضیح وتفهیم درس

2-تفاوت نگذاشتن بین شاگردان

3-احترام گذاشتن به افکار وعقاید دانش آموزان

4-تشویق به کاروتفکروتحقیق

5-بردباری وحوصله

6-مطالعه ی مستمر

7-علاقه به تدریس

8-صمیمی وخودمانی شدن

9-کاربرد اصول روانشناسی ویادگیری در کلاس

10-مهربانی با دانش آموز

11-سختگیرنبودن ودر عین حال اجازه سوء استفاده ندادن

12-تشویق کارهای خوب دانش آموزان

13-جدی بودن واهمییت دادن به نظم کلاس

14-رعایت ادب و نزاکت در کلام

15-دادن آزادی عمل به دانش آموزان

16-کمک به کارهای دانش آموزان

17-کاربرد روشهای متفاوت تدریس

18-در آوردن کلاس از یکنواختی

19-شادی وبذله گویی

20-وضع مناسب ظاهرولباس

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول 1.ویژگیهای معلمان خوب از نظر معلمان و دانش آموزان

موضوعی که در این جدول نباید بسادگی از آن گذشت،آن است که هیچ یک از دو گروه دانش آموز و معلم ،اهمییت0کاربرد اصول روانشناسی و یادگیری )را درک نکرده اند.دلیل این مسأله ،شاید آگاهی نداشتن آنان از علم روانشناسی ویادگیری است.اگر چه این مسأله در مورد دانش آموزان قابل توجیه است،در مورد معلمان موجه نیست و این موضوع می رساند که مراکز تربیت معلم کشور ،باید در مورد آن تأکید بیشتری بورزند وساعات زیادتری را به تدریس درسهای یادگیری و روانشناسی اختصاص دهند.

(احمد باصری)و(احمد غرویان(1377)طی انجام پژوهشی ،به مقایسه ی برخی ویژگیهای معلمان موفق با آموزگارانی پرداخته اند که از موفقیت کمتری برخوردارند.جامعه ی آماری این تحقیق ،آموزگاران تهران بود.تعداد پنجاه دبستان انتخاب ودر هر دبستان ،با همکاری مدیر دبستان ،دو نفر از موفقترین آموزگاران ومعلمانی که در سطوح پایین تر موفقیت قرار داشتند (براساس معیارهایی درصد قبولی شاگردان،نمره ارزشیابی سالیانه ومیزان مشارکت در فعالیت های آموزشی وتربیتی مدارس)انتخاب شدندوبدین ترتیب ،198معلم(شامل 101معلم موفق و97معلم کمتر موفق)نمونه ی تحقیق را تشکیل دادند.

در مجموع ،نتایج تحقیق حاکی از آن بود که:

الف-معلمان موفقتر در مقایسه با سایر معلمان ،دارای نگرش مثبت تری نسبت به دانش آموزان وتوانایی آنان هستند،واین تأکید کنندهُ دیدگاه نظریه پردازانی است که بر این باورند که نگرشهای معلمان وانتظاراتی که از دانش آموزان دارند،روی عملکرد معلم وپیشرفت تحصیلی دانش آموز،تأثیر می گذارد.داشتن انتظار موفقیت ونگرش مثبت به توانایی دانش آموز ،منجر به افزایش پیشرفت تحصیلی وموفقیت معلم می شود وبعکس.

ب-معلمان موفقتر در مقایسه با سایر معلمان ،به میزان بیشتری ،از الگوهای تدریس فعال استفاده می کنند.

پ-هر دو گروه معلمان (موفق وکمتر موفق)،کارآیی مواد درسی را در حد متوسط یا کمی بالاتر ارزیابی نموده اند.این یافته بیانگر آن است که از نظر تمام معلمان،به عنوان یکی از منابع اصلی نظر دهنده در مورد برنامه های آموزشی ومحتوای درسی،جنبه های مختلف مواد درسی ومحتوای آموزشی مورد استفاده ،نیازمند توجه وبازنگری هستند.

ت-هردوگروه معلمان (موفق وکمترموفق)در حد زیاد وخیلی زیاد ،علاقه مند به کسب آگاهی در مورد اهداف آموزش وپرورش ،مواد درسی ،دانش آموزان و روشهای مؤثر تدریس بوده اند واظهار علاقه کرده اند که در صورت فراهم شدن شرایط و امکانات لازم نسبت به عوامل مؤثر در نظام آموزشی ،آگاهی کسب نمایند تا کار آیی خود را افزایش دهند.

سومین تحقیق،پژوهشی با عنوان «بررسی تأثیررفتارهای معلم بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی»است که «محمدمهدی

خزاعی»(1370)برای اخذ درجهُ کارشناسی ارشد انجام داده است.نتایج آماری این تحقیق ،نشان دهندهُ آن است که بین خصوصیات

رفتاری معلمان دانش آموزان با سطح پیشرفت بالاوخصوصیات معلمان دانش آموزان با سطح پیشرفت پایین،تفاوت معناداری وجود

دارد.به عبارتی،یافته های این پژوهش بیانگر این واقعیت مهم است که رفتار و ویژگیهای معلمان در پیشرفت تحصیلی دانش

آموزان،مؤثر است.

پژوهشگر با انتخاب 12مدرسهُ ابتدایی در شهرستان بیرجند وبا اجرای آزمون پیشرفت تحصیلی در مورد دانش آموزان این

مدارس،20نفر از معلمانی را که شاگردان آنها بالاترین نمرهُ سطح پیشرفت و20نفراز معلمانی را که دانش آموزان آنها پایین ترین

نمرهُ سطح پیشرفت را به دست آورده بودند،انتخاب ورفتارهای آن معلمان را مورد مشاهدهُ منظم ونتیجه گیری قرار داده است.

این محقق،طی محاسبهُ میزان همبستگی بین هر متغیر رفتاری معلم در کلاس با سطح پیشرفت تحصیلی ،یک سلسله رفتارهای ویژهُ

حرفهُ معلمی را مشخص کرده است که قابل آموختن هستند وبه منزلهُ ملاکهای کفایت وشایستگی معلم در امر آموزش ،با اهمیت تلقی

می شوند(خزاعی،1370).شرح این ملاکها در جدول 2آمده است:

ضریب

همبستگی

رفتارهای منفی معلم

ضریب

همبستگی

رفتارهای مثبت معلم

 

62%-

 

58%-

 

55%-

 

54%-

 

 

54%-

 

 

53%-

 

 

51%-

 

 

41%-

 

 

 

36%-

 

1-اجرای مقررات خشک وافراطی

 

2-تلف کردن وقت 

 

3-مورد استفاده قراردادن عبارتهای غیر منطقی در تدریس 

 

4-توجه نکردن به کوششهای دانش آموزان

 

5-قطع شدن مرتب تدریس به دلیل رفتارهای مخل نظم

 

6-تنبیه غیر منطقی

 

 

7-تحقیر وسرزنش دانش آموزان

 

 

8-نداشتن ساختار بندی وسازماندهی مطالب تدریس

 

 

9-تبعیض قائل شدن بین دانش آموزان

 

55%

 

55%

 

51%

 

51%

 

47%

 

 

47%

 

 

38%

 

37%

 

35%

 

40%

 

 

31%

 

24%

 

21%

 

14%

 

 

 

 

 

1-تسلط بر مطلب مورد آموزش

 

2-پرسش وپاسخ از دانش آموزان

 

3-نظارت وکنترل یادگیری

 

 

4-شوروشوق در تدریس

 

 

5-ایجاد انگیزه وعلاقه

 

 

6-بهره گیری از مواد ووسایل آموزش لازم

 

7-تشویق

 

8-هدایت وراهنمایی در وظایف محوله

 

 

9-توجه وهشیاری نسبت به جو کلاس

 

10-چگونگی توضیح وکاربردمثالها

 

 

11-ثبات عاطفی

 

12-فصاحت وقدرت بیان وتناسب صدا

 

13-ایجاد رابطهُ حسنه

 

14-رسیدگی ویژه به دانش آموزان خاص

 

             جدول2-رابطهُ رفتارهای مختلف معلم با سطح پیشرفت تحصیلی

در این جدول ،پرسش وپاسخ در کلاس درس،55درصد با پیشرفت دانش آموزان همبستگی دارد.با توجه به آن که پیشرفت وقت کلاس

در دوره ُ ابتدایی،به پرسش وپاسخ دانش آموزان یا پاسخگویی معلم به سؤالهای دانش آموزان اختصاص می یابد،تحقیقات فراوانی در

این زمینه صورت گرفته است؛که می توان آنها را به دو طبقه کلی تقسیم کرد:

الف)بعضی تحقیقات بر کمیت سؤالها تأکید دارند و خواسته اند بین فراوانی سؤالها وسطح پیشرفت تحصیلی دانش آموزان،ارتباطی به

دست آورند.ضرایب همبستگی به دست آمده در این زمینه ،رقم ثابتی را نشان نداده است.

ب)دستهُ دیگری از تحقیقات ،بر کیفیت سؤالها تأکید دارند وچگونگی آن را در سطح پیشرفت تحصیلی مؤثر می دانند.بیشتر این تحقیقات ،سطوح بالاتر شناختی را (بر اساس طبقه بندی بلوم)بخصوص سؤالهایی که به جای حافظه ،بیشتر مستلزم فکر کردن است،با پیشرفت تحصیلی مرتبط دانسته اندو نشان داده اند که عملکرد کلاسهایی که در آن ،این گونه سؤالها مطرح می شود،در آزمونهای پیشرفت تحصیلی بمراتب برتر است.البته بعضی تحقیقات در طبقهُ اجتماعی و اقتصادی پایین ،سطح سؤالهای پایین را ،که بیشتر بر حافظه تکیه داشت باشد،مؤثرتر شناخته اند.همچنین کمیت و کیفیت سؤالها را زمانی باعث پیشرفت تحصیلی دانش آموز می دانندکه معلم به دنبال سؤال کردن ،برای فکر کردن و آماده کردن پاسخ ،به دانش آموزان وقت کافی می دهد.البته لازم است معلم با طرح سؤالهای پیگیر ،دانش آموزان را در رسیدن به جواب نهای راهنمایی کند.

منظور از شور وشوق در تدریس (که در جدول به آن اشاره شد)عبارت است از آن که ،فعالیت و تحرکات معلم در کلاس باید متنوع

و زیاد باشد و لازم است با همهُ دانش آموزان ،تماس چشمی برقرار کند.

توجه و هوشیاری به جو کلاس،به این معناست که ،معلم باید همیشه مراقب اوضاع کلاس در جهت افزایش رفتارهای  مناسب و

کاهش رفتارهای مزاحمت آمیز باشد.همچنین مراقب وهشیار باشد که کلاس را از یکنواختی و رکود در آورد .البته بعکس گذشته ،که

معلم از تهدید به چوب زدن و فلک کردن استفاده می کرد،در مدارس امروز ،جو کلاس آزادتر است .معلمان با بچه ها خودمانیترند و

با روی باز تدریس می کنند.

منظور از چگونگی توضیح و کاربرد مثالها در این جدول،آن است که توضیحات معلم باید حاوی نکات اصلی و برای تمام دانش

آموزان قابل درک باشد.معلم باید تشبیهات و مثالهایی به کار ببرد که برای دانش آموزان جالب وعینی باشد.نظریه «پیاژه»در این

زمینه،بر آن دلالت دارد که ارائه مطالب آموزشی به وسیلهُ معلم در سطح آموزش ابتدایی ،وقتی از نظر شناختی درون سازی می

شود که توضیحات معلم ساده و کوتاه وتوأم با مثالهای عینی و ملموس مربوط به محیط پیرامون دانش آموز باشد.توجه به این مطلب

در آموزش ابتدایی ،مستلزم آن است که آموزگاران برنامهُ ارائه مطالب آموزشی راازقبل طرح ریزی کنند تا بتوانند با توضیحات

آموزشی خویش ،ضمن سازماندهی مطلوب،مثالهای جالب وعینی ارائه دهند.

ثبات عاطفی معلم نیز به این معناست که معلم زود عصبانی نمی شود ،در گفتار وعمل خود ثبات دارد ،بعضی رفتارهای مزاحم

ومخل نظم دانش آموزان را در کلاس به دیده اغماض می نگرد،با دانش آموزانی که دیرتر یاد می گیرند ،برخورد اهانت آمیز وانتقاد

آمیز ندارد،در کلاس ،جوی را حاکم می کند که دانش آموزان احساس اطمینان وامنیت بیشتری می کنند ونسبت به درس ومدرسه

،علاقه بیشتری نشان می دهند.

استفادهُ معلمان ضعیف از عبارتهای غیر منطقی،به معنای نبود نظم منطقی و انسجام کامل در گفتار است،واین نقطه ضعف،به نوبهُ

خود،بر درک دانش آموز نسبت به مواد آموزشی ،تأثیر مستقیم می گذارد.علاوه بر آن ،بی ربط گویی معلم در زمینهُ موضوع ،حاشیه

پردازی وانحراف از مطلب مورد آموزش ،استفاده از مفاهیم مشکل ونامأنوس در گفتار،باعث حواس پرتی دانش آموز وگیرا نبودن

مطالب درسی می شود.

منظوراز تبعیض بین دانش آموزان هم،مواردی است که بعضی از دانش آموزان به دلیل خاصی مثلاً توانایی تحصیلی ،جذابیت

فیزیکی ،موقعیت اجتماعی والدین و...بیش از دیگران مورد توجه قرار می گیرند.معلم مدرسه باید مراقب باشد که از اعمال چنین

بی عدالتیها در حق شاگردان ،که گاه به طور ناخودآگاه انجام می شود،به دور باشد.

پژوهش دیگری که در این چارچوب نظریاتی ارائه نموده است ،پایان نامهُ«علیرضا رشیدی»(1373)است.محقق که ویژگیهای

آموزگار را عامل مهمی دربرقراری انضباط در مدارس معرفی می کند،شخصیت وتعادل روانی معلم را بیش از سایرین ،مورد توجه

دانش آموز می داند وبرای آن ،اهمیت ویژه ای قائل است.با ذکر این دلیل که معلم می تواند به مثابه الگویی،در دانش آموزان

واکنشهای مثبت و سازنده یا منفی و مخرب ایجاد کند ،می نویسد:«معلم در مدرسه ،تنها فردی است که می تواند نفوذی همانند نفوذ

والدین بر دانش آموز داشته باشد.معلم برای دانش آموز ،شخصیت مقتدری است که در عین حال،می تواند الگوی اخلاق ورفتار باشد.»

ویژگی دیگری که لازم است بدان اشاره شود ،آن است که معلمان موفق ،موفقیت خویش را در گروکار وکوشش وخود سازی می

دانند و خود را مسؤول شکست وپیروزی خویش می شمارند.حال آن که ،معلمان ضعیف ،موفقیت را امری اتفاقی می شمرند وشکست

خود را به عوامل برونی مانند شانس یا محیط خود نسبت می دهند(پارسا1374)

در مجموع می توان گفت که معلم خوب انسان خوبی است ،زندگی را دوست دارد،با خویشتن در معارضه نیست،از معاشرت با

سایرین لذت می برد،خود شیفته نیست،نیاز مفرط به کسب قدرت و استبداد ندارد،مقهور  اضطراب وتشویش نمی شود،انعطاف پذیر

است و می داند که در همهُ موقعیتها ،نمی توان از یک روش استفاده کرد،شخص محکمی است،در هنگام ضرورت «نه»می گوید و

 در هر زمان که لازم باشد به شاگردان میدان می دهد و حاضر است روشهای جدید را بیازماید.

 

                                                                                                                     «موفق باشید»

+ نوشته شده در  یکشنبه دهم مهر 1390ساعت 11:22  توسط   |